وقتی راجع به سلامت دهان و دندان صحبت می‌شود، ‌اولین چیزی که به ذهن می‌آید،‌پیشگری از پوسیدگی دندان‌هاست. اما توجه به سلامت لثه نیز مهم است. لثه نقش مهمی در سلامت دهان و دندان و سلامت عمومی فرد ایفا می‌کند. در بسیاری از موارد،‌ خونریزی و التهاب لثه علامت بیماری لثه است. گرچه ممکن است عوامل دیگری در خونریزی لثه دخیل باشند. اما علت آن هرچه که باشد،‌ با انجام یک سری اقدامات می‌توانید صدمه و ناراحتی ناشی از درد و خونریزی لثه را کاهش دهید.

خونریزی‌های گاه‌به‌گاه لثه می‌تواند ناشی از مسواک زدن غیراصولی باشد. باشدت مسواک زدن یا استفاده از پروتزهای دندانی ناسازگار با لثه می‌تواند منجر به خونریزی لثه شود.

در این مقاله ۶ علت اصلی خونریزی لثه و راه‌های درمان آن را بررسی می‌کنیم.

  • مشکلات دهانی
      گینوییت
      پریودنتیت
      کمبود ویتامین‌ها
  •  مسواک زدن غیر اصولی
  • نخ‌دندان کشیدن غیراصولی
  • شیمی‌درمانی
  • محصولات توتون و تنباکو
  • هورمون‌ها
  • سایر دلایل خونریزی لثه
  • درمان خونریزی لثه
  • نتیجه‌گیری

 

۱) مشکلات دهانی

 

خونریزی لثه

 

علت و ریشه اصلی خونریزی لثه مسائل مربوط به مراقبت های دندان پزشکی است. گینوییت (Gingivitis) یا التهاب لثه و پریودنتیت،‌ لثه شما را حساس کرده و مستعد خونریزی می‌کند.
گینوییت

حتما بخوانید  کامپوزیت دندان

وقتی جرم دندان به مدت طولانی روی لثه باقی می‌ماند فرد دچار گینوییت می‌شود. جرم در واقع همان باقی‌مانده مواد غذایی و باکتری است که به دندان شما می‌چسبد. مسواک زدن دندان جرم را از بین می‌برد و از شکل‌گیری پوسیدگی جلوگیری می‌کند. اما اگر به‌درستی مسواک نزنید و نخ دندان نکشید، جرم ممکن است روی خط لثه باقی بماند. اگر جرم حذف نشود ممکن است به تارتار تبدیل شود و خونریزی لثه را افزایش دهد. تجمع پلاک نزدیک لثه می‌تواند خطر ابتلا به گینوییت را افزایش دهد. علائم گینوییت شامل:

  • لثه‌های پف کرده و متورم
  • درد دهان و اطراف لثه
  • خونریزی لثه

است.

  • پریودنتیت

در صورت عدم درمان، گینوییت‌ ممکن است به پریودنتیت تبدیل شود. پریودنتیت، عفونت لثه‌، استخوان فک و بافت‌های متصل کننده دندان و لثه است. پریودنتیت می‌تواند باعث لق شدن و افتادن دندان شود.

  • کمبود ویتامین‌ها

کمبود ویتامین‌های C و K نیز موجب خونریزی لثه می‌گردد. اگر فکر می‌کنید بیماری لثه شما ناشی از عدم مراقبت صحیح از دهان و دندان نیست،‌از دکتر خود بخواهید سطح ویتامین‌های C و K بدن شما را چک کند. همچنین از یک رژیم غذایی حاوی ویتامین‌های مورد نیاز بدن پیروی کنید. غنی‌ترین خوراکی‌های حاوی ویتامین C شامل:

  • میوه‌ها و آب‌میوه‌های خانواده مرکبات
  • بروکلی
  • توت فرنگی
  • گوجه‌ فرنگی
  • سیب زمینی
  • فلفل دلمه‌ای
حتما بخوانید  ارتودنسی بهتر است یا لمینت

هستند. غذاهای حاوی ویتامین K شامل:

  • آب‌تره
  • کلم‌پیچ
  • اسفناج
  • برگ چغندر
  • کاهو
  • سبزی خردل
  • سویا
  • روغن کانولا
  • روغن زیتون

هستند.

به طور کلی اگر احساس کردید یکی از علائم زیر را دارید بهتر است به پزشک مراجعه کنید حتی اگر برای شما ناراحتی به وجود نیامده باشد:

  • تغییر در انطباق دندان‌ها هنگام جویدن
  • ایجاد فاصله بین لثه و دندان
  • خونریزی لثه حین و بعد از مسواک زدن
  • لق شدن یا تغییر مکان دندان
  • بوی بد دائمی دهان
  • عقب نشینی لثه
  • قرمز و متورم شدن لثه

 

  •  مسواک زدن غیر اصولی

 

2) مسواک زدن غیر اصولی

 

شاید برای داشتن دندان‌هایی تمیز ممکن است وسوسه شوید که دندان‌های خود را با شدت هرچه تمام‌تر مسواک بزنید. لثه از بافت حساسی تشکیل شده است بنابراین اگر به‌درستی مسواک نزنید می‌توانید به آن آسیب برسانید. اگر تمایل به استفاده از مسواک دستی یا برقی دارید،‌ مسواکی را انتخاب کنید که رشته‌های نایلونی نرم با انتهای هم سطح دارد. اگر رشته‌های نایلونی مسواک ضخیم باشند می‌توانند به مینای دندان آسیب برسانند و یا باعث التهاب و قرمزی لثه شوند. همواره به صورت دایره‌وار و آرام مسواک بزنید. حرکت جلو و عقب می‌تواند به لثه آسیب برساند و احتمال درد و خونریزی آن را افزایش دهد.

 

  •  نخ‌دندان کشیدن غیراصولی

 

خونریزی لثه

 

همه ما از اهمیت نخ دندان کشیدن به طور روزانه برای از بین بردن پلاک‌ها در فضاهایی از دندان که بوسیله مسواک قابل دسترسی نیست آگاه هستیم. برای پیشگیری از خونریزی لثه بهتر است به‌آرامی نخ‌دندان بکشید.

  •  شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی چند عارضه جانبی ناخوشایند دارد که خونریزی و التهاب و درد لثه یکی از آنها است. بسیاری از افرادی که تحت درمان سرطان قرار گرفته اند ممکن است دچار استوماتیت شوند که باعث درد و زخم شدن لثه و دهان می‌شود.

حتما بخوانید  مراقبت‌هایی برای پیشگیری از نیاز به عصب‌ کشی
  • محصولات توتون و تنباک

سیگار کشیدن و استفاده از سایر محصولات تنباکو می‌تواند برای لثه به‌شدت آسیب‌زا باشد. افراد سیگاری بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به بیماری‌های لثه قرار دارند.

  • هورمون‌ها

خونریزی لثه

 

خانم‌ها ممکن است در دوران بلوغ، قاعدگی،‌ بارداری و یائسگی دچار مشکلات دهان و لثه شوند. افزایش میزان هورمون‌ها در دوران بلوغ باعث افزایش جریان خون به لثه‌ها و درنتیجه قرمزی، التهاب و قرمزشدن آنها می‌شود. زنانی که به گینوییت قاعدگی مبتلا هستند قبل از شروع هر دوره قاعدگی ممکن است دچار قرمزی،‌ التهاب و یا حتی خونریزی لثه شوند. البته بعد از شروع قاعدگی این مشکلات فروکش می‌کنند. گینوییت بارداری معمولا از ماه دوم یا سوم بارداری شروع می‌شود و ممکن است تا ماه هشت نیز ادامه داشته باشد و باعث التهاب و خونریزی لثه شود. استفاده از قرص‌های پیشگری از بارداری نیز ممکن است همین مشکلات مربوط به لثه را به بار بیاورند. برخی زنان در دوران یائسگی نیز ممکن است دچار خشکی و درد لثه شوند.

حتما بخوانید  ایمپلنت دندان چیست؟

سایر دلایل خونریزی لثه

افرادی که از پروتزهای دندانی یا دندان مصنوعی استفاده می‌کنند ممکن است خونریزی لثه را تجربه کنند. مخصوصا اگر به‌خوبی روی دندان فیکس نشده باشد و یا از نظر اندازه فیت نباشد. اگر دندان مصنوعی یا پروتز باعث خونریزی لثه شما می‌شود با دندانپزشک خود صحبت کنید.
اختلالات خونریزی مثل هموفیلی و لوسمی نیز ریسک خونریزی لثه را افزایش می‌دهند. اگر داروهای رقیق‌کننده خون و داروهای دسته آسپرین،‌ وارفارین و هپارین مصرف می‌کنید ممکن است به طور موقت با خونریزی لثه مواجه شوید.

حتما بخوانید  بهترین دندان‌ پزشکی زیبایی در تهران

درمان خونریزی لثه

 

درمان خونریزی لثه

 

اولین مرحله درمان خونریزی لثه مراقبت صحیح از دهان و دندان است. برای پاکسازی حرفه‌ای دندان حداقل دوبار در سال به دندانپزشک زیبایی مراجعه کنید. اگر مشکل گینوییت داشته باشید دندانپزشک شما به شما اطلاع خواهد داد و همچنین نحوه مسواک زدن صحیح را به شما آموزش خواهد داد. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن صحیح و اصولی می‌تواند پلاک موجود روی خط لثه شما را از بین ببرد و ریسک ابتلا به بیماری‌های دهانی و دندانی را کاهش دهد.
دندانپزشک شما ممکن است برای کاهش پلاک‌های شکل گرفته داخل دهان،‌ به شما پیشنهاد استفاده از دهانشویه‌های ضدعفونی کننده را بدهد.

حتما بخوانید  عوارض دندان پوسیده بر بدن

شست‌وشوی منظم دهان با آب نمک ولرم می‌تواند التهاب لثه را التیام ببخشد. از یک مسواک نرم استفاده کنید خصوصا اگر بعد از مسواک زدن دچار خونریزی لثه می‌شوید. رشته‌های پلاستیکی مسواک اگر سفت و سخت باشند باعث آسیب سانی به بافت نرم لثه می‌شوند. شاید بهتر باشد از یک مسواک برقی استفاده کنید. برس‌های مخصوص تعبیه شده روی این نوع مسواک‌ها به پاکسازی خط لثه کمک می‌کند.

نتیجه‌گیری

بهتر است خونریزی لثه را جدی بگیرید و در اولین فرصت برای تعیین علت و معالجه به پزشک مراجعه کنید. برای پیشگیری و درمان خونریزی لثه می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • بعد از هر وعده غذایی و قبل از خواب دندان‌های خود را مسواک بزنید.
  • از یک خمیردندان فلوراید ملایم بدون سدیم لاریل سولفات استفاده کنید.
  • مابین دندان‌های خود را بوسیله نخ دندان تمیز کنید.
  • برای شست‌وشوی منظم دندان و چکاپ‌های منظم هر ۶ ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید.