«متأسفانه ریشه دندان شما خیلی خراب شده و عفونت کرده است و باید عصب کشی شود.» جمله‌ای است که گفتن آن از زبان دندانپزشک می‌تواند دل هر بیماری را بلرزاند. اینکه هنوز واقعاً چرا برخی از آندو یا همان عصب کشی بیشتر از کشیدن و پر کردن دندان می‌ترسند، یک راز نهفته است. در واقع بیشتر این افراد فکر می‌کنند که دندانپزشک در آندو با سوزن‌های مخصوص به عمق دندان شما نفوذ می‌کند. این تصویر ذهنی می‌تواند ترسناک باشد. درد بعد از آن که خیلی تعریف می‌کنند و البته هزینه بالای آن را نیز باید به دلایل فراری بودن بیمار اضافه کرد. در صورتی که عصب کشی آخرین مرحله نیست و در واقع می‌تواند یک راه درمانی مؤثر برای رهایی شما از دندان درد و عوارض ناشی از بی‌توجهی به درد باشد.

حتما بخوانید  اختلال رویش دندان اضافی یا هایپردونتیا چیست؟

متأسفانه بیشتر افراد به دلیل داشتن تصور غلط از آندو یا همان عصب کشی که گاهی از تعاریف به دور از واقعیت بقیه ناشی می‌شود، ترسی بیهوده‌ای را به دل خود راه می‌دهند. با اینکه در این روش درمانی که آن را درمان ریشه می‌گویند، به کلی ریشه شما از بین می رود؛ اما روش معالجه‌ای است که سروقت خود باید انجام شود. آگاهی داشتن از اینکه عصب کشی چیست و به چه صورت انجام می‌شود و از همه مهم‌تر اینکه درد دارد یا خیر، می‌تواند ذهنیت شما را نسبت به آن کلی تغییر دهد. به شرط اینکه از اهل فنش بپرسید. ما در این مقاله قصد داریم تا تمامی موارد مربوط به آندو یا همان عصب کشی را توضیح دهیم. اینکه واقعاً آندو آن چیزی که شما فکر می‌کنید، نیست.

عصب کشی

آندو چیست؟

پالپ ماده نرمی است که درون دندان قرار گرفته و توسط ساختمان خود دندان محافظت می‌شود. اگر این بخش یعنی پالت ملتهب یا عفونی شود، تنها راه ریشه درمانی است که به آن آندو یا عصب کشی می‌گویند. در این روش، این ماده به صورت کامل خارج شده و مواد جایگزین یا سازگار نیز جای آن را می‌گیرد.

حتما بخوانید  چگونه دندان‌های سفید داشته باشیم

چرا نیاز به آندو پیدا می‌کنیم؟

متأسفانه رعایت نکردن اصول بهداشتی دهان و دندان مهم‌ترین عامل خرابی دندان‌ها است. هیچ دندانپزشکی واقعاً از ته قلب خود دوست ندارد که بیمارانش با دندان‌های کاملاً خراب و پوسیده به او مراجعه کنند. برای همین همیشه بر رعایت بهداشت و مسواک زدن و نخ دندان کشیدن تأکید می‌کنند؛ اما متأسفانه کمتر گوش شنوایی در ایران برای شنیدن و رعایت کردن این مسئله وجود دارد.
در حالت کلی، عوامل زیر باعث عفونت ریشه و نیاز به عصب کشی است:

  • پوسیدگی دندان
  • شکستگی دندان
  • خراب شدن دندان پرکرده
  • ضربه به دندان
  • ساییدگی شدید دندان‌ها
  • بیماری‌های وخیم لثه‌ای
  • بیماری‌های مربوط به ریشه

درد دندان عامل نشان دهنده نیاز به آندو

حتما بخوانید  چگونه نخ دندان مناسبی انتخاب کنیم

درد اولین عامل نشاندهنده نیاز به آندو است. این درد ضرباندار است و زمان نمی‌شناسند و به راحتی می‌تواند تمامی روز شما را خراب کند. این درد در بعضی مواقع واقعاً کشنده است. متأسفانه برخی به این مسئله در همان اول توجه نمی‌کنند و سعی می‌کنند تا با خوردن چند بروفن و دیگر مسکن‌ها، درد دندان خود را کاهش دهند؛ اما از آنجا که ریشه دندان ملتهب شده و به اصطلاح عفونت کرده، خوردن مسکن فقط درد را برای چند ساعت متوقف می‌کند و به هیچ وجه خوب کننده نیست.

البته فقط درد یک نشانه است که بعد از مدتی از بین می رود و شما فکر می‌کنید که دندانتان خوب شده و دیگر نیازی به دندانپزشک ندارید. متأسفانه این مرحله باید گامی قبل از فاجعه نامید. در این مرحله دندان به اصطلاح به طور کامل در حال خراب شدن است و درد بدتری بعداً به سراغ شما خواهد آمد. به هرحال، علائم دیگر که نشان دهنده آندو است، حساسیت به آب سرد یا هوای خنک، حساسیت به گرما، دردی که به هیچ وجه قطع نمی‌شود و نصف شب شما را بیدار می‌کند و حساسیت به ضربه است.
البته گاهی هم پیش می‌آید که شما هیچ کدام از علائم بالا را ندارید و برای همین متوجه نیاز به عصب کشی نمی‌شوید؛ اما دندانپزشک خیلی راحت و با یک نگاه می‌تواند با توجه به عفونت دندان و چرک‌های به وجود آمده، متوجه پوسیدگی دندان شما و نیاز به عصب کشی شود.
به هر حال توصیه می‌شود که اول از همه از دندان خود کامل مراقبت کنید و دوم اینکه با هرنوع درد یا علائمی که فکر می‌کنید تا به حال نداشته‌اید و کمی برای شما غیرمنتظره است، سریع خود را اولین مطب دندانپزشک برسانید.

حتما بخوانید  ضرورت استفاده از نخ دندان و استفاده صحیح از نخ دندان

درد عصب کشی را چه کنیم؟

هیچ دندانپزشک زیبایی بدون بی‌حس کردن شروع به عصب کشی یا همان آندو دندان شما نمی‌کند. در واقع وقتی دکتر روی دندان شما برای از بین بردن ریشه اقدام می‌کند، هیچ احساسی ندارید. فقط ممکن است که در هنگامی‌که در حال از بین بردن کامل ریشه است، برای لحظه‌ای و آن هم به دلیل به استخوان رسیدن دردی ثانیه‌ای را تجربه کنید.
البته باز این مسئله یعنی درد داشتن عصب کشی به میزان ملتهب بودن دندان شما بستگی دارد. دندان‌هایی که بسیار ملتهب هستند و ریشه درمانی آن‌ها بسیار سخت است، مسلماً بیمار از قبل درد شدیدی دارد. در این زمان پزشک گاهی مجبور می‌شود از مسکن‌های قوی‌تر استفاده کند یا از روی اجبار با کمی درد کار شما آغاز کند که این مسئله خیلی کم اتفاق می‌افتد.
مهم‌ترین مسئله درد بعد از آندو است. این درد به هرحال طبیعی است و هنگامی‌که اثر بی‌حسی از بین می رود، کم کم درد آن شروع می‌شود. تنها راه درمان هم خوردن مسکن است. به هر حال این درد ممکن است که تا چند روز با شما همراه باشد.
طولانی بودن دوره درمان، حساس بودن دندان به مواد جدید، التهاب ریشه بعد از فایل کردن دندان از مهم‌ترین عوامل ادامه‌دار بودن درد است. متأسفانه برخی از این صحنه به شدت وحشت دارند و به هیچ حاضر به مراجعه به دندان پزشک برای درمان ریشه دندان خود نیستند. درد آندو یک روز است؛ اما درد دندان نیاز به عصب کشی می‌تواند تا آخر عمر با شما بماند.

حتما بخوانید  ترمیم دندان چیست؟

مراحل عصب کشی

عصب کشی که عمری انجام شود، گاهی تا سه جلسه نیاز دارد. خیلی از دندانپزشکان هستند که در جلسه‌ای یک ساعته آندو می‌کنند.
دندانی که ریشه درمانی می‌شود، باید اول از همه پر شده و تمامی عوامل پوسیدگی آن از بین برود، سپس دندان عصب کشی بود. مراحل عصب کشی در ظاهر شاید سخت نباشد؛ اما واقعاً کار طاقت فرسایی است که حداقل دو تا سه جلسه یک تا یک ساعت و نیم لازم دارد.

مراحل عصب کشی به ترتیب شامل:

  •  گرفتن عکس از دندان و بررسی ریشه و پوسیدگی اطراف و اندازه طول ریشه
  • بی‌حس کردن دندان
  • از بین بردن پوسیدگی دندان
  • بررسی دقیق ریشه
  • پاکسازی کامل ریشه
  • پر کردن جای خالی ریشه با ماده مخصوص
  • پر کردن دندان و ترمیم کامل آن

آندو چند جلسه نیاز دارد؟

عصب کشی بین یک تا سه جلسه نیاز دارد. تعداد جلسات بستگی به نوع دادن، مکان آن در دهان و از همه مهم‌تر میزان پوسیدگی آن بستگی دارد. اینکه شما چه تعداد جلسه لازم دارید، باید خود دندانپزشک تعیین کند.

حتما بخوانید  با ویژگی‌های دندان حساس آشنا شوید!

موفق بودن آندو

برخی فکر می‌کنند که دندان عصب کشی شده دیگر نیازی به ترمیم ندارد و هیچ اتفاقی برای آن در آینده نخواهد افتاد. این نکته را در نظر داشته باشید که عفونت مکان نمی‌شناسد. برای او فرقی ندارد که این ریشه‌این دندان از بین رفته است یا خیر. برای همین باید از دندان عصب کشی شده با دقت بیشتری مراقبت کنید.
اگر تمامی مراحل از ابتدا تا انتها به خوبی و با موفقیت انجام شود، آندو کاملاً موفقیت آمیز بوده است؛ اما اگر به دلیل مشکلاتی عملیات به صورت کامل انجام نشود یا دندانپزشک در کار خود سهل انگاری کند، باز چند سال دیگر باید مجدداً دندان خود را عصب کشی کنید.

حتما بخوانید  معرفی محصولات سفید کننده دندان در خانه

چرا عصب کشی مجدد

احتمال آسیب برای دندان عصب کشی شده هم وجود دارد. هیچ وقت این فکر را نکنید که وقتی ریشه دندانی ترمیم شد، آن دندان هیچ عیبی نمی‌بیند. گاهی به دلیل کار نکردن اصولی روی ریشه دندان، عفونت ریشه‌ای و شکستگی دندان باید دوباره شما دندان خود را عصب کشی کنید. البته این نوع آندو با نوع قبل متفاوت است. در آندوی مجدد از مواد ضدعفونی کننده مخصوص و بیشتری باید استفاده شود.
به هرحال دندان عصب کشی شده ممکن است که به دلایلی دچار پوسیدگی شود یا اینکه بشکند. در این صورت باید دوباره اقدام به عصب کشی کنید.

حتما بخوانید  انواع پروتزهای دندانی

پانسمان عصب کشی

از آنجا که درمان ریشه به مدت زمان بیشتری نیاز دارد، از این رو دندانپزشک پس از پایان هرجلسه آن را پانسمان می‌کند. پانسمان ممکن است که به دلایلی بیافتد. البته برای پانسمان‌های محکم چنین اتفاقی نمی‌افتد. به هرحال در صورت مواجه شدن با این اتفاق، سریعاً به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا او برای جلوگیری از هرگونه پوسیدگی آن را بازدوباره پانسمان کند.
دندان بعد از ریشه هنوز زنده است
ریشه دندان هیچ‌گاه به صورت کامل از بین نمی‌رود. برای اینکه شاهراه حیاتی تغذیه‌ای دندان از طریق ریشه است؛ اما دیگر از حس درد و حساسیت به مواد در دندان هیچ خبری نخواهد بود. برای همین شما فکر می‌کنید که دیگر ریشه‌ای وجود ندارد.

آیا دندان عصب کشی شده روکش می‌شود؟

بله البته این مسئله نیاز به تشخیص دقیق خود دکتر دارد؛ اما بهتر است که برای جلوگیری از هرگونه شکستگی یا ضربه، دندان به صورت کامل روکش شود.

فواید آندو چیست

اولین فایده این است که شما از شر درد بد دندان راحت می‌شوید؛ اما مهم‌ترین فایده حفظ دندان و افزایش طول عمر آن خواهد بود.

حتما بخوانید  تمامی آنچه باید درباره‌ی کاشت دندان و ایمپلنت بدانید

عوارض و معایب عصب کشی چیست؟

دندانی که عصب کشی می‌شود، به مراقب بیشتری نیاز می‌شود. هر ضربه یا عوامل دیگری می‌تواند به راحتی باعث خرابی و پوسیدگی و از همه مهم‌تر التهاب مجدد ریشه شود. التهاب و درد از عوارض ریشه درمانی است؛ اما شکستگی روکش و دندان می‌تواند از معایب آندو باشد. برای جلوگیری از این مسئله و پرداخت هزینه اضافه نیاز است که حتماً به شدت از دندان خود مراقبت کنید.

دندان عصب کشی شده شکست چه کنیم؟

به دو دلیل اصلی دندان عصب کشی شما می‌شکند: اول اینکه دندانپزشک اصول اولیه را به خوبی رعایت نکرده باشد و به اصطلاح در کار خود سهل انگاری کرده باشد. دوم اینکه بیمار مراقب‌های لازم بهداشتی را نکرده باشد. متأسفانه در صورتی که دندان بشکند و هیچ راه درمانی وجود نداشته باشد، دندانپزشک هیچ راهی جز کشیدن دندان و کاشت ایمپلنت ندارد. پس حسابی مراقب این مسئله باشید.